Czy wiesz, że..?

W XIX-wieczny angielski garncarz zainspirowany znaczeniem słów słój oraz świnka ulepił pierwszą świnkę skarbonkę. (fot. Shutterstock)

Czy wiesz, że..?

Pierwszy bank centralny w Europie utworzono w 1668 roku w Szwecji. (fot. Shutterstock)

Czy wiesz, że..?

Kupując mieszkanie od dewelopera stajesz jego właścicielem dopiero po wpisaniu prawa własności w księdze wieczystej. (fot. Shutterstock)

Czy wiesz, że..?

Pierwsze monety jednozłotowe zostały wybite w 1663 roku i stanowiły równowartość 30 ówczesnych groszy. (fot. Shutterstock)

Czy wiesz, że..?

Zgodnie z polskim prawem pieniądze zdeponowane na rachunku bankowym stają się własnością banku. (fot. Shutterstock)

Czy wiesz, że..?

Pierwsze karty kredytowe miały formę metalowej blaszki z danymi osoby korzystającej z kredytu udzielonego przez wystawcę karty. (fot. Shutterstock)

Musisz wiedzieć, że...

Blog Pieniądze i Prawo naprawdę warto czytać :) (fot. Shutterstock)

Czy wiesz, że...?

Inspiracją do wynalezienia bankomatu była maszyna wydająca gumę do żucia. (fot. Shutterstock)

Biuro Informacji Kredytowej (BIK) – czym jest i jak działa?

Biuro Informacji Kredytowej bywa nazywane zmorą osób zadłużonych. Na jego temat wśród klientów banków krąży wiele nieprawdziwych informacji. Dlatego dzisiaj na blogu chciałbym przybliżyć Tobie zagadnienia związane z działalnością tej instytucji.

Czym jest BIK?

Biuro Informacji Kredytowej zostało utworzone przez Związek Banków Polskich oraz banki w październiku 1997 r. Działa w oparciu o art. 105 ust. 4 Prawa bankowego, który to przepis umożliwia bankom tworzenie razem z bankowymi izbami gospodarczymi instytucji upoważnionych do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania informacji. Na tej podstawie prawnej BIK może zgromadzone informacje udostępniać:

  • bankom – dotyczy to informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim są one potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych oraz w związku ze stosowaniem metod statystycznych,
  • innym instytucjom ustawowo upoważnionym do udzielania kredytów – dotyczy to informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim są one niezbędne w związku z udzielaniem kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń,
  • instytucjom kredytowym – dotyczy to informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie niezbędnym do oceny ryzyka kredytowego konsumenta przy zaciąganiu kredytu konsumenckiego.

BIK może także udostępniać instytucjom finansowym, które są podmiotami zależnymi od banków, informacje o zobowiązaniach powstałych z tytułu umów związanych z wykonywaniem czynności bankowych. Jednak, aby było to możliwe umowy te powinny zawierać klauzule informujące o możliwości przekazania danych do takich podmiotów.

Zastaw rejestrowy jako zabezpieczenie wierzytelności.

W poprzednich wpisach na blogu dotyczących sposobów zabezpieczenia wierzytelności przybliżyłem poręczenie oraz hipotekę umowną. W kolejnej publikacji z tego cyklu chciałbym omówić zastaw rejestrowy, który jest również bardzo często stosowany w praktyce bankowej.

Co to jest zastaw rejestrowy?

Zastaw rejestrowy jest odmianą zastawu zwykłego, który uregulowany jest w kodeksie cywilnym. Zastaw jest ograniczonym prawem rzeczowym obciążającym rzecz ruchomą w celu zabezpieczenia wierzytelności. Na jego mocy wierzyciel (np. bank) może zaspokoić się z obciążonej rzeczy bez względu na zmiany jej własności i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi dłużnika, czyli takimi, którzy nie zabezpieczyli swojej wierzytelności zastawem.

Zastaw rejestrowy różni od zastawu zwykłego przede wszystkim tym, że strony umowy zastawniczej mogą postanowić, aby zastawiony przedmiot pozostawić osobie, która go zastawiła. Może ona zatem nadal z niego  korzystać np. w toku prowadzonej działalności gospodarczej.

Zastaw rejestrowy będąc ograniczonym prawem rzeczowym, podobnie jak hipoteka, zapewnia uprawnionemu (w tym wypadku wierzycielowi) określone prawa do rzeczy.  Podobnie jak hipoteka jest także prawem akcesoryjnym, czyli jest ściśle związany z wierzytelnością, którą zabezpiecza. Powstaje i wygasa razem z tą wierzytelnością, nieważność wierzytelności zabezpieczonej skutkuje nieważnością zastawu, nie może być on także przeniesiony bez tej wierzytelności. Od zasady akcesoryjności istnieją jednak pewne wyjątki, o niektórych z nich jeszcze wspomnę.

Kiedy bank może wypowiedzieć umowę kredytu?

Prawo bankowe określa kiedy bank może wypowiedzieć kredytobiorcy umowę kredytu. Okoliczności, których wystąpienie uprawnia bank do rozwiązania umowy kredytowej z klientem określa art. 75 tej ustawy. Decydując się na zaciągnięcie kredytu dobrze znać te regulacje. Dzisiaj chciałbym je Tobie przybliżyć.

Niedotrzymanie przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu.

Przede wszystkim bank ma prawo wypowiedzieć umowę kredytu jeśli kredytobiorca nie dotrzymał warunków udzielenia kredytu. Wystąpienie takiego zdarzenia stanowi podstawę do wypowiedzenia kredytu przez bank albo obniżenia jego kwoty.

Zaciągając kredyt w banku jako kredytobiorca zobowiązujemy się do korzystania z niego na warunkach określonych w umowie kredytu. W trakcie obowiązywania tej umowy bank ma prawo kontrolować przestrzeganie tych warunków po stronie kredytobiorcy. Niedotrzymanie jakichkolwiek warunków (klauzul) zapisanych w treści umowy kredytowej przez kredytobiorcę będzie niedotrzymaniem warunków udzielenia kredytu. Naruszenie nie musi zatem dotyczyć wyłącznie istotnych czyli najważniejszych postanowień tej umowy. Nie ma również znaczenia to, czy kredytobiorca ponosi winę za niedotrzymanie warunków umowy kredytu. Pamiętaj, że bankowi przysługuje prawo wypowiedzenia umowy kredytu w przypadku naruszenia jakichkolwiek warunków udzielenia kredytu, chyba że zostanie to inaczej zapisane na korzyść kredytobiorcy w treści umowy kredytu.

Egzekucja komornicza a wspólny rachunek bankowy.

W nawiązaniu do poprzedniego wpisu Egzekucja komornicza z rachunku bankowego  dzisiaj chciałbym napisać kilka słów o egzekucji komorniczej z wspólnego rachunku bankowego.   Dla współposiadacza takiego rachunku  z egzekucją komorniczą wiąże się pewne ryzyko, które zilustruję historią z życia wziętą. Znalazła ona swój finał w Sądzie Najwyższym, a wniosek jaki z niej płynie jest taki, że decydując się na otwarcie wspólnego rachunku bankowego warto zadbać o to by w umowie z bankiem znalazł się zapis mówiący o tym jak kształtują się udziały poszczególnych współposiadaczy rachunku do środków pieniężnych na nim zgromadzonych.

Zgodnie z Prawem bankowym osoby fizyczne mogą posiadać wspólny rachunek bankowy. Każda z osób będących współposiadaczem rachunku korzysta z uprawnień posiadacza rachunku w granicach określonych w umowie. Jeżeli w umowie rachunku bankowego nie zapisano inaczej, każdy z jego współposiadaczy może dysponować samodzielnie wszystkimi pieniędzmi, które są na nim zgromadzone.

Egzekucja komornicza z rachunku bankowego.

Pewnego dnia może się okazać, że będziesz musiał albo musiała przeprowadzić egzekucję z rachunku bankowego Twojego dłużnika. Może także się zdarzyć, że egzekucja komornicza zostanie skierowana do Twojego rachunku. Dlatego dobrze znać zasady jakie się do niej stosuje. Dzisiaj Pieniądze i Prawo bierze je pod lupę. 😉

Co podlega egzekucji z rachunku bankowego?

Egzekucji z rachunku bankowego podlega wierzytelność posiadacza rachunku przysługująca mu na podstawie umowy rachunku bankowego. Wierzytelnością tą jest prawo posiadacza rachunku do wydawania bankowi dyspozycji dotyczących pieniędzy zgromadzonych na rachunku. Na skutek zajęcia rachunku komornik przejmuje te uprawnienia i może żądać aby to jemu bank przekazał pieniądze.

Komornik może zająć  rachunki bankowe każdego rodzaju (w tym rachunki oszczędnościowe) bez względu na ich przeznaczenie czy walutę. Jedynym wyjątkiem jest rachunek powierniczy, wobec którego obowiązuje zakaz zajęcia. O tym na jakich zasadach działa taki rachunek pisałem tutaj: „Na jakich zasadach działa rachunek powierniczy?”

Wszczęcie egzekucji z rachunku bankowego.

Rozpoczynając  egzekucję z rachunku bankowego komornik sądowy przesyła do banku zawiadomienie o zajęciu  do wysokości egzekwowanej należności wraz z kosztami egzekucyjnymi. Równocześnie komornik wyzywa bank, aby ten nie dokonywał wypłat z rachunku bez jego zgody do wysokości zajętej wierzytelności i przekazał zajętą kwotę albo zawiadomił komornika w terminie 7 dni jeśli zachodzi przeszkoda do jej przekazania.

Rachunek bankowy a śmierć jego posiadacza.

W kolejnym wpisie chciałbym omówić zagadnienia związane ze śmiercią posiadacza rachunku bankowego. Jeśli chcesz się dowiedzieć, co dzieje się z pieniędzmi zgromadzonymi na takim rachunku po śmierci osoby, która go założyła  i jakie prawa przysługują w związku z tym jej  osobom bliskim zapraszam do lektury.  Wiąże się z tym kilka istotnych kwestii, które postaram się Tobie przybliżyć.

Komu bank powinien wypłacić pieniądze z rachunku po śmierci posiadacza?

Po śmierci posiadacza rachunku, pieniądze na nim zgromadzone bank powinien wypłacić spadkobiercom zmarłego. Aby było to możliwe, muszą oni przedłożyć w banku sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (na podstawie testamentu lub zgodnie z zasadami dziedziczenia ustawowego, gdy zmarły nie sporządził testamentu) albo poświadczenie dziedziczenia sporządzone przez notariusza (ma ono taką samą moc prawną jak postanowienie o stwierdzeniu spadku). Wypłata na rzecz każdego ze spadkobierców następuje w takiej proporcji, w jakiej nabyli udział w spadku. W sytuacji, gdy zmarły posiadacz rachunku zgromadził na nim pieniądze objęte małżeńską wspólnością ustawową, jego małżonek ma prawo żądać wypłaty połowy pieniędzy z tego rachunku, jako części z majątku wspólnego. Druga połowa wchodzi do spadku i powinna być wypłacona spadkobiercom po złożeniu w banku wyżej wymienionych dokumentów spadkowych.

Hipoteka umowna jako zabezpieczenie kredytu.

Wraz z rozwojem rynku kredytów hipotecznych, hipoteka jako forma zabezpieczenia wierzytelności bankowych stała się narzędziem powszechnie stosowanym w praktyce. Sam termin hipoteka wywodzący się z języka greckiego również zrobił zawrotną karierą na przestrzeni ostatnich lat i  stosowany jest w mowie potocznej jako synonim na określenie kredytu hipotecznego. W dniu 20 lutego 2011 r., czyli ponad rok temu, weszła w życie bardzo ważna nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece (ustawa ta reguluje w polskim prawie m.in. hipotekę). Dzisiaj zapraszam Ciebie do zapoznania się z hipoteką umowną obowiązującą po tej ważnej zmianie i zachęcam do lektury zwłaszcza jeżeli w najbliższym czasie planujesz zaciągnąć kredyt zabezpieczony w taki sposób.

Jedna hipoteka po zmianach.

W wyniku nowelizacji zlikwidowany został podział na hipotekę zwykłą (hipoteka ustanawiana w konkretniej kwocie na zabezpieczenie istniejącej wierzytelności, której wysokość jest ściśle określona)  i hipotekę kaucyjną (hipoteka ustanawiana do określonej wysokości w sytuacji, gdy w momencie jej powstania nie można dokładnie określić wysokości zabezpieczonej wierzytelności). Model nowej hipoteki oparto zasadniczo na dotychczasowej hipotece kaucyjnej. Hipoteka zwykła została usunięta z ustawy, przy czym w pewnym zakresie wciąż będzie funkcjonować w praktyce, ponieważ wobec hipotek zwykłych powstałych przed dniem 20 lutego 2011 r. stosuje się przepisy w dawnym brzmieniu. Natomiast do hipotek kaucyjnych powstałych przed tą datą należy stosować przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece w brzmieniu po nowelizacji, z pewnymi nielicznymi wyjątkami.