Egzekucja komornicza z wynagrodzenia za pracę.

Kilka miesięcy temu, gdy muchy i komary znowu były z nami, susły i drogowe walce na budowie A2 przebudziły się na dobre z zimowego letargu, a mieszkańcy kraju nad Wisłą po latach oczekiwań niecierpliwie odliczali godziny do meczu otwarcia bardzo ważnych mistrzostw, opublikowałem na blogu wpis poświęcony zasadom egzekucji komorniczej z rachunku bankowego. Materiał ten cieszy się niesłabnącą popularnością i od wielu tygodni okupuje pierwsze miejsce na liście przebojów mojej strony. ;-)

W przypadku dochodzenia długów pieniężnych, egzekucji komorniczej z rachunku bankowego, nierzadko towarzyszy egzekucja z wynagrodzenia za pracę dłużnika. W związku z tym, a także odpowiadając na sugestie niektórych czytelników, w kolejnej publikacji chciałbym przybliżyć jej najważniejsze zasady.

Co podlega egzekucji z wynagrodzenia za pracę?

Egzekucja z wynagrodzenia za pracę jest jednym ze sposobów egzekucji należności pieniężnych. Może ona dotyczyć wszelkich świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czyli oprócz wynagrodzenia zasadniczego także premii, nagród należnych pracownikowi, udziałów w zyskach, udziałów w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach związanych ze stosunkiem pracy. Co ważne, bez znaczenia będzie sposób nawiązania stosunku o pracę  (umowa o pracę, powołanie, wybór, mianowanie).

Egzekucja z wynagrodzenia  za pracę może być przeprowadzona wyłącznie, jeżeli nie zostało ono jeszcze wypłacone pracownikowi. Jeżeli pracownik je otrzymał, egzekucja do pieniędzy, które otrzymał może być prowadzona, ale już w innym trybie. Zależy on od sposobu w jaki wynagrodzenie zostało wypłacone. W przypadku przelewu na rachunek bankowy, może to być egzekucja z rachunku bankowego, jeśli wynagrodzenie wypłacono w gotówce – egzekucja z ruchomości.

Ponadto egzekucja z wynagrodzenia za pracę może być prowadzona jedynie wtedy, gdy dłużnik jest zatrudniony u danego pracodawcy w momencie dokonania zajęcia wynagrodzenia przez komornika.

Zajęcie wynagrodzenia i jego skutki.

W celu przeporowadzenie egzekucji z wynagrodzenia za pracę komornik dokonuje jego zajęcia. Zajęcie polega na zawiadomieniu dłużnika, że do pełnego uregulowania długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia i rozporządzać nim w inny sposób poza częścią wolną od zajęcia. Zakaz ten obowiązuje do chwili pełnej spłaty zadłużenia, jakiej wierzyciel dochodzi od dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, w tym również odsetek i kosztów tego postępowania. Jeżeli wierzyciel żąda wyegzekwowania tylko części wierzytelności jaka mu przysługuje zgodnie z tytułem wykonawczym, zakaz ten trwa do chwili spłacenia tej części.

Zawiadomienie komornika powinno zawierać informację o treści tytułu wykonawczego i wskazanie sposobu egzekucji.  Zawiadomienie komornik przesyła także pracodawcy zatrudniającego dłużnika i wzywa, aby ten nie wypłacał zajętego wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia, lecz przekazywał je bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu dług, zawiadamiając komornika o pierwszej wypłacie. W określonych okolicznościach  komornik może także nakazać przekazywanie zajętego wynagrodzenia bezpośrednio do niego. Dokonując zajęcia wynagrodzenia, komornik powinien zaznaczyć, że zajęcie obejmuje nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, ale również inne dochody związane ze stosunkiem pracy, o których już wspomniałem.

Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia pracodawcy (chyba że dłużnik otrzymał je wcześniej) i od tego momentu powstają skutki z nim związane. Pracodawca od chwili jego doręczenia, nie może, do wysokości egzekwowanej wierzytelności i pełnego pokrycia długu wypłacać pracownikowi (dłużnikowi) wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia. Rozporządzenia wynagrodzeniem przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane po zajęciu (a także przed zajęciem, jeżeli wymagalność wynagrodzenia następuje po zajęciu) będą nieważne w stosunku do wierzyciela egzekwującego dług.  Naruszenie obowiązku wynikającego z zajęcia komorniczego naraża pracodawcę na odpowiedzialność cywilną i karną.

Zajmując wynagrodzenie za pracę, komornik wzywa także pracodawcę, aby ten w ciągu tygodnia:

  • przedstawił za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów;
  • podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi;
  • w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.

Pracodawca ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić komornika oraz wierzyciela o każdej zmianie tych okoliczności.

Źródło: http://www.myinterestingfiles.com/

Pracodawca sam oblicza kwoty potrąceń.

Pracodawca samodzielnie musi wyliczyć, jaką część wynagrodzenia wypłacać dłużnikowi. W tym celu powinien wziąć pod uwagę obowiązujące kwoty potrąceń i część wolną od zajęcia, uwzględniając zasady obliczania wysokości wynagrodzenia oraz ograniczenia egzekucji wynikające z przepisów kodeksu postępowania cywilnego oraz kodeksu pracy.

I tak, zgodnie z przepisami kodeksu pracy, które ustanawiają ochronę wynagrodzenia za pracę z wynagrodzenia pracownika – po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych:

  • sumy egzekwowane na zaspokojenie alimentów podlegają potrąceniu do wysokości 60 % wynagrodzenia, (przy czym nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie alimentów do pełnej wysokości);
  • sumy egzekwowane na pokrycie należności innych niż alimenty podlegają potrąceniu do wysokości 50% wynagrodzenia.

Odpowiednio do tego, potrącenia na inne należności niż alimenty nie mogą w sumie przekraczać 50 % wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami na alimenty 60 % wynagrodzenia. Niezależnie od tych potrąceń pracodawca może potrącić kary pieniężne wymierzone pracownikowi w ramach odpowiedzialności porządkowej.

Ponadto należy pamiętać, że przy potrącaniu sum egzekwowanych na pokrycie należności innych niż alimenty, zgodnie z przepisami kodeksu pracy, wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Przy egzekwowaniu alimentów to ograniczenie nie działa.

Jeżeli pracownik jest zatrudniony na część etatu, kwota wolna od potrąceń ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Gdy pracownik jest zatrudniony u kilku pracodawców, kwoty wolne od potrąceń ustala się oddzielnie dla każdego z nich.

W przypadku wszczęcia egzekucji do wynagrodzenia za pracę zajętego już przez innych wierzycieli, pracodawca ma obowiązek wskazać komornikowi tytuły wykonawcze oraz zasądzone nimi należności.

Jeżeli zajęta część wynagrodzenia nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zgłoszonych roszczeń, komornik na podstawie oświadczenia pracodawcy o wynagrodzeniu dłużnika oraz spisu wierzytelności i praw osób uczestniczących w podziale, powinien sporządzić plan podziału i ustalić, w jakim procencie na każdego wierzyciela przypada  udział w sumach potrącanych przez pracodawcę z wynagrodzenia dłużnika przekazywanych komornikowi.

Zajęcie wynagrodzenia a zmiana pracodawcy.

Zajęcie wynagrodzenia obowiązuje nadal, choćby po jego dokonaniu pracodawca podpisał z dłużnikiem nową umowę o pracę lub umowę zlecenia. Komornik nie musi wtedy wysyłać nowego zajęcia. Utrzymuje się ono także w mocy, jeżeli zakład pracy przeszedł na innego pracodawcę, a ten o zajęciu wiedział.

W przypadku rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem (dłużnikiem), pracodawca powinien uczynić wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia w wydanym świadectwie pracy, a jeżeli nowy pracodawca dłużnika jest mu znany, przesłać mu zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia. Nowy pracodawca, któremu pracownik przedstawił świadectwo pracy ze wzmianką o zajęciu wynagrodzenia, zawiadamia o zatrudnieniu pracownika-dłużnika pracodawcę, który je wydał oraz wskazanego we wzmiance komornika. Obowiązek powiadomienia komornika o zmianie pracodawcy obciąża także dłużnika. O tym obowiązku powinien być pouczony przez komornika przy zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia za pracę.

Jeżeli pracownik, po przerwie znowu zatrudnił się u dawnego pracodawcy, któremu komornik wcześniej przesłał zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia, to takie zajęcie wciąż jest skuteczne.  Pracownik może jednak udowodnić pracodawcy, że egzekwowany dług zostały przez niego już w całości spłacony i sprawa egzekucyjna zakończona. W tym celu powinien przedłożyć stosowne postanowienie komornika.

Obecnie komornik może wymierzyć pracodawcy i dłużnikowi, którzy uchybili obowiązkom wynikającym z przepisów procedury egzekucyjnej, grzywnę w wysokości do 2000 zł.

Zajęcie wynagrodzenia za pracę a zajęcie rachunku bankowego.

W praktyce zdarza się, że komornik prowadząc egzekucję przeciwko dłużnikowi równocześnie z zajęciem wynagrodzenia u pracodawcy zajmuje rachunek bankowy, na który przekazywana jest kwota stanowiąca część wynagrodzenia po dokonaniu potrąceń przez pracodawcę. Jednoczesne zajęcie wynagrodzenia i konta bankowego powoduje nierzadko pozbawienie dłużnika jakichkolwiek dochodów. W sytuacji takiej dłużnikowi przysługują określone uprawnienia.

Przede wszystkim należy pamiętać, że pieniądze zgromadzone na rachunku typu ROR czy rachunku oszczędnościowym, a na takie z reguły przekazywane są pensje pracownicze, korzystają z ochrony na podstawie art. 54 Prawa bankowego, czyli obejmuje je kwota wolna od zajęcia. Więcej na ten temat dowiesz się stąd „Egzekucja komornicza z rachunku bankowego.”

Ponadto dłużnik powinien jak najszybciej zgłosić komornikowi, że na zajęty rachunek bankowy wpływa wynagrodzenie po dokonaniu potrąceń przez pracodawcę i wnosić o zwolnienie tej części wynagrodzenia spod egzekucji z rachunku bankowego. Zajęcie tych pieniędzy na rachunku jest bowiem faktycznym zajęciem kwoty wynagrodzenia wolnej od potrąceń. Twierdzenia te należy poprzeć dowodami w postaci stosownych wyciągów z zajętego rachunku bankowego. Samo równoczesne zajęcie wynagrodzenia i rachunku dłużnika nie jest zabronione, ponieważ na rachunek mogą wpływać także inne dochody dłużnika niż z tytułu wynagrodzenia za pracę. Te inne wpływy, jeśli nie mieszczą się w kwocie wolnej od zajęcia mogą być przekazane komornikowi. Jednak część wynagrodzenia wolna od potrąceń powinna być pozostawiona do dyspozycji dłużnika.

Dłużnik może również złożyć skargę na czynności komornika do sądu rejonowego. Musi jednak pamiętać, że powinien to uczynić w terminie tygodnia od dnia uzyskania wiedzy o dokonaniu przez komornika czynności, która naruszyła prawa przysługujące dłużnikowi. Sąd powinien rozpoznać skargę w terminie tygodniowym od dnia jej wpływu.

Podziel się:
  • email
  • Facebook
  • LinkedIn
  • Twitter
  • Google Bookmarks
  • Wykop
  • Gadu-Gadu Live
  • RSS
  • Blogger.com

Podobne tematy:

20 Komentarze do Egzekucja komornicza z wynagrodzenia za pracę.

  1. Niedawno w komentarzach na blogu Karola Sienkiewicza dyskutowaliśmy o możliwości prowadzenia egzekucji w przypadku pracy na czarno. Karol uznawał, że należy wystąpić o ustalenie istnienia stosunku pracy, i wówczas kierować egzekucję do ustalonej w ten sposób umowy, a ja uważałem, że praca na czarno to po prostu praca na podstawie umowy ustnej i roszczenie z takiej umowy jak najbardziej może być przedmiotem zajęcia komorniczego – w głębokiej teorii, oczywiście. Jakie masz zdanie na ten temat? :)

    • Rafał Skiba pisze:

      Hmm… Obydwa pomysły to jednak czysta teoria. Przyjmując nawet, że ktoś chciałby się bawić w ustalenie istnienia stosunku pracy oraz pomijając trudności dowodowe, to nawet jeśliby do tego doszło stosunku pracy już dawno by zapewne nie było.
      Co do drugiego pomysłu to przyjmując, że na podstawie pracy wykonywanej na czarno powstaje między stronami jakaś wierzytelność na gruncie prawa cywilnego, to praktycznie jest ona nie do zajęcia. Po pierwsze już na początku występuje problem z jej dokładnym oznaczeniem, po drugie zatrudniający dłużnika oraz tenże od razu zaprzeczą, że dłużnikowi żadna wierzytelność nie przysługuje i on hobbystycznie się czasami udziela.
      Jest też trzecie „wyjście”, prowadzenie egzekucji nie do wierzytelności a do wypłaconych za pracę na czarno pieniędzy. W praktyce również trudne do zrealizowania. ;)

  2. Ania pisze:

    Świetny wpis pod względem merytorycznym. Rzeczywiście, świadomość społeczna na jakich zasadach długi mogą być ściągane z wynagrodzenia jest bardzo niska i często ludzie mają o to ogromne pretensje. A niestety zdarzenia takie mają miejsce coraz częściej.

  3. Małgorzata pisze:

    Witam. Bardzo rzeczowy artykuł, świetną pracę Pan tu robi. Żałuję jedynie, iż wcześniej nie znalazłam Pana bloga, bowiem informacje te przydałyby mi się w praktyce. Pozdrawiam i życzę dalej tak dobrego pióra.

  4. Joanna pisze:

    bardzo przydatny wpis. a mam pytanie jeszcze dotyczące tego artykułu. Jeżeli pracownik miał umowę zlecenie na jeden cały miesiąc w grudniu i otrzymał wypłatę przed świętami 22 grudnia. a pracodawca otrzymał list od komornika o zajęciu wynagrodzenia pracownika dopiero 27 grudnia po świętach. to czy mimo wszystko pracodawca musi zapłacić komornikowi mimo, że pracownik dostał wcześniej wypłatę? wiadomo, że pracownik nie odda pieniędzy aby przelac komornikowi. umowe zlecenie dostał na pełny miesiąc z powodu przerwy świątecznej i aby miał ubezpieczenie.

    • Rafał Skiba pisze:

      Pani Joanno, zajęcie względem pracodawcy jest skuteczne od dnia doręczenia mu zawiadomienia komornika i dotyczy wynagrodzenia nie wypłaconego. Jeśli pracodawca w dobrej wierze wypłacił je przed tym terminem pracownikowi, to nie ma obowiązku przesyłania pieniędzy komornikowi. Komornikowi pozostaje ewentualnie inny tryb egzekucji do tych pieniędzy, np. zajęcie rachunku bankowego, na który pieniądze zostały przelane.

  5. Maciej pisze:

    dziękuję za artykuły udane pod względy formy jak i treści. I czekam z niecierpliwością na artykuł dotyczący egzekucji z emerytury. Tam dopiero jest jazda z liczeniem, każdy oddział ZUS podaje inną formułę :). Proszę wierzyć, że wielu emerytów to internauci, więc kliknięcia na pewno będą.
    Pozdrawiam

    • Rafał Skiba pisze:

      Panie Macieju, na ZUS-owskich regulacjach i prawnicy moga połamać sobie zęby. :) Niedługo mam wizytę u dentysty, jeśli nie stwierdzi przeciwskazań to nie wykluczam, że spróbuję zmierzyć się z problematyką egzekucji z emerytury. :)

  6. Sylwia pisze:

    Dziękuję za świetnie napisane i bardzo przydatne teksty. Gratuluję lekkiego pióra i życzę zdrowych zębów do ugryzienia kolejnych trudnych zagadnień ;-)

  7. Kasia pisze:

    Gratuluję dobrego artykułu. Chciałabym jeszcze zapytać o zajęcie wynagrodzenia po ustaniu stosunku pracy a przed wystawieniem świadectwa pracy. Z pracownikiem rozwiązano stosunek pracy 06.04.13 i na ten moment miał dwa zajęcia od komornika, o których powinnam napisać w świadectwie pracy. Dokument wg KP powinnam wystawić niezwłocznie lub w ciągu 7 dni. 09.04 po południu otrzymałam kolejne dwa zajęcia od komornika. Potrącenia na pewno nie dokonam, bo przelew wynagrodzenia za kilka dni kwietnia zrealizowałam też 09.04 ale rano. Świadectwo będę wystawiać jutro czyli 11.04. Nie wiem teraz czy mam uwzględnić w świadectwie czterech komorników czy dwóch. Czy istotna kwestią jest trwanie stosunku pracy, czy może powzcięcie informacji o danych zajęciach komorniczych na moment wystawienia świadectwa pracy?
    Będę wdzięczna za odpowiedź :-)

    • Rafał Skiba pisze:

      Jeżeli stosunek pracy ustał 06 kwietnia, to zajęcia, które wpłynęły po tej dacie nie są skuteczne i nie należy ich moim zdaniem uwzględniać w świadectwie pracy. Tak jak napisałem powyżej, egzekucja z wynagrodzenia za pracę może być prowadzona jedynie wtedy, gdy dłużnik jest zatrudniony u pracodawcy w momencie dokonania zajęcia wynagrodzenia. Niemniej, „nowych” komorników należy zawiadomić o przeszkodzie w realizacji ich zajęcia w związku z ustaniem zatrudnienia dłużnika.

  8. Ania pisze:

    Ja również gratuluję udanego artykułu,jednocześnie sama mam pytanie.Jestem na urlopie wychowawczym a jak wiadomo on jest bezpłatny. Mam zajęcie na rachunku bankowym a ostatnio zmarł mój ojciec i mam przydzieloną z zakładu pracy jednorazową zapomogę po śmierci ojca. I moje pytanie brzmi: Czy komornik ma prawo przejąć tą zapomogę?

    • Rafał Skiba pisze:

      Jeżeli pieniądze z tytułu zapomogi wpłyną na zajęty przez komornika rachunek bankowy to nie można wykluczyć, że tak się stanie. Tak jak napisałem, komornik realizując zajęcie nie bada z reguły z jakich źródeł pochodzą wpływy na rachunek. Jednak w sytuacji, gdy nie wykorzystała Pani w całości tzw. kwoty wolnej od zajęcia pieniądze z zapomogi na rachunku powinny być nią objęte i nie podlegać zajęciu komorniczemu.

  9. violetta pisze:

    Rzeczowe,ale nasuwa pewne wątpliwosci co do zajęc z tytulu ZFŚS.Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości – z upoważnienia
    ministra -
    na interpelację nr 1952
    w sprawie interpretacji art. 12 ust. 2 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń
    socjalnych mOwi ze w/w srodki nie podlegaja egzekucji komorniczej,a takze Departament Prawa Pracy MPiPS,
    uwzględniając stanowisko przedstawione
    przez Ministerstwo Sprawiedliwości,
    informuje, że ustawa z 4 marca 1994 o
    zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
    (DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm., dalej
    ustawa o zfśs) nie reguluje zasad
    postępowania z przyznanymi pracownikowi
    świadczeniami socjalnymi w przypadku
    prowadzenia egzekucji z jego wynagrodzenia i innych świadczeń
    otrzymywanych od pracodawcy. W myśl zasady określonej w art. 12 ust.
    2 tej ustawy środki zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie
    podlegają egzekucji, z wyjątkiem przypadków, gdy egzekucja jest
    prowadzona w związku z zobowiązaniami funduszu.I co Pan na to?Ja walcze o te srodki z komornikiem,jak do tej pory bezskutecznie.Sprawe przekazuje do Sądu bo czuje się pokrzywdzona.I jeszcze sprawa o odrębny tytuł wykonawczy na zajęcie tych srodków.

    • Rafał Skiba pisze:

      Co do zasady środki zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie podlegają egzekucji. Świadczenia socjalne pracownika otrzymane z takich środków również nie powinny podlegać egzekucji. Jeśli jednak zostaną one przekazane na rachunek bankowy pracownika, który następnie zostanie zajęty to w praktyce może być z tym różnie z uwagi na kwestie już tutaj omawiane.

      • violetta pisze:

        Ja wiem o tym i Pan tez,ale radca prawny w mojej firmie nie liczy sie z tym,nakazal kadrowej przelewac wszystko komornikowi lacznie z pozyczka zakladowa i co mozna zrobic????P.I.P tylko?

  10. Dorota pisze:

    Witam. Jeżeli wynagrodzenie składa się z pensji podstawowej stałęj i premii stałej, czy od całości pracodawca nalicza część należną komornikowi czy tylko od podstawy?

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


dziewięć × 7 =

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>