Wpisy dla kategorii: prawo bankowe

Kiedy kredytobiorca może wypowiedzieć umowę kredytu?

Napisałem swego czasu na blogu, kiedy bank może wypowiedzieć umowę kredytu i co się z tym wiąże. Obserwując jednak pytania wpisywane do wyszukiwarki  na stronie widzę, że poszukujecie również informacji na temat odwrotnej sytuacji, tj. kiedy kredytobiorca może wypowiedzieć umowę kredytu. Poczułem się więc wywołany do tablicy i dzisiejsza publikacja będzie właśnie o tym. 🙂 Z zagadnieniem tym wiąże się kwestia terminu spłaty kredytu, krótko muszę do tego nawiązać.

Termin spłaty kredytu może być w teorii zastrzeżony na rzecz obu stron.

Zgodnie z Prawem bankowym o ile umowa kredytu nie stanowi inaczej, termin spłaty kredytu jest terminem zastrzeżonym na rzecz obu stron. Co to znaczy? Znacz to tyle, że zarówno kredytobiorca, jak i bank są związani terminem spłaty kredytu, który ustalili w umowie. Czyli, jeżeli w umowie nie zapisano inaczej, bank nie może domagać się wcześniejszej spłaty kredytu, a kredytobiorca bez zgody banku nie może spłacić kredytu przed ustalonym terminem.

Tajemnica bankowa – kogo i czego dotyczy.

Tajemnice mają to do siebie, że rozpalają ludzką wyobraźnię. Moja ulubiona dziedzina nauki, historia, skrywa w mroku minionych dziejów bardzo wiele różnych tajemnic. Między innymi to sprawia, że jej poznawanie jest tak fascynujące. W życiu społecznym i obrocie gospodarczym funkcjonują natomiast tajemnice zawodowe, takie jak chociażby tajemnica dziennikarska, tajemnica lekarska, tajemnica adwokacka itd. Natomiast z bankami nieodłącznie kojarzy się tajemnica bankowa. To niezwykle istotny obowiązek po stronie banku, ustanowiony i sankcjonowany przez obowiązujące prawo. Dzisiaj na blogu uchylam rąbka tej tajemnicy. 😉

Kto jest zobowiązany zachować tajemnicę bankową?

Banki prowadząc swoją działalność są zobowiązane chronić informacje objęte tajemnicą bankową. Obowiązek ten wynika wprost z Prawa bankowego, a konkretnie z art. 104 ust. 1 tej ustawy. Zobowiązani do zachowania tajemnicy bankowej są bank jako instytucja, osoby w nim zatrudnione oraz osoby, za których pośrednictwem bank wykonuje czynności bankowe.

Czynności bankowe (czyli usługi świadczone przez banki zgodnie z Prawem bankowym) w praktyce najczęściej wykonywane są przez pracowników banku. Na czynność bankową składać się mogą różnorakie czynności faktyczne oraz prawne. Banki i ich pracownicy zawsze mają obowiązek przestrzegania tajemnicy bankowej w związku z działalnością jaką prowadzą. Ponadto pracownik banku ma obowiązek dochować tajemnicy bankowej nie tylko w okresie pracy w danym banku, ale nawet wtedy, gdy przestanie już w nim pracować. Czyli po rozwiązaniu umowy o pracę z bankiem, były pracownik nadal nie może rozpowszechniać wiadomości, o których dowiedział się będąc w nim zatrudniony.

Bankowy tytuł egzekucyjny – jak to działa?

Zaciągając kredyt, pożyczkę lub inne zobowiązanie wobec banku, albo ustanawiając zabezpieczenie na jego rzecz otrzymasz do podpisania pewne oświadczenie. Z oświadczeniem o poddaniu się egzekucji, bo to je mam na myśli, związane są niezwykle istotne dla Ciebie skutki prawne. Może ono stać się podstawą do wystawienia przeciwko Tobie tzw. bankowego tytułu egzekucyjnego i wszczęcia egzekucji komorniczej w przypadku niespłacenia w terminie zadłużenia wobec banku. Naprawdę warto mieć wiedzę na ten temat, jeśli podpisujesz umowy z bankiem. Masz ją właśnie w zasięgu wzroku, poniżej tego zdania. 🙂

Czym jest bankowy tytuł egzekucyjny?

Bankowy tytuł egzekucyjny to dokument wystawiony przez bank na podstawie ksiąg bankowych lub innych dokumentów związanych z wykonywaniem czynności bankowych. Dokument ten może być podstawą do wszczęcia egzekucji komorniczej na wniosek banku przeciwko dłużnikowi, pod warunkiem, że sąd nada mu klauzulę wykonalności (stwierdza ona, że tytuł egzekucyjny może być wykonany przez komornika w drodze przymusowej egzekucji). Uprzywilejowanie banku związane z wystawieniem bankowego tytułu egzekucyjnego, polega na tym, że bank chcąc wszcząć egzekucję przeciwko swojemu dłużnikowi nie musi dochodzić roszczeń w normalnym trybie sądowym.

Bankowy tytuł egzekucyjny w żargonie prawniczym i bankowym nazwany jest po prostu ?b.t.e.?, co ułatwia posługiwanie się tym pojęciem w sytuacjach mniej formalnych.

Wspólny rachunek bankowy osób fizycznych.

Prawo bankowe umożliwia prowadzenie rachunku wspólnego dla osób fizycznych. Pewne zagadnienia związane z tego rodzaju rachunkami zasygnalizowałem do tej pory na blogu.  Niemniej jednak zasadom związanym z prowadzeniem rachunku wspólnego chciałbym poświęcić oddzielny wpis, co też niniejszym czynię.

Każdy typ rachunku może być wspólny.

Z prawnego punktu widzenia możliwe jest prowadzenie każdego typu rachunku bankowego dla kilku osób fizycznych, czy to oszczędnościowego czy o innej funkcjonalności.

Wspólny rachunek bankowy należy do wszystkich współposiadaczy, którzy go założyli. Wszyscy współposiadacze są stroną umowy zawartej z bankiem. Nie ma wymogu, aby współposiadacze byli ze sobą spokrewnieni lub w inny sposób związani. Teoretycznie mogą być nawet dla siebie obcymi osobami. W praktyce najczęściej wspólne rachunki bankowe zakładają małżonkowie.

Na czym polega potrącenie bankowe?

W publikacji na temat Egzekucji komorniczej z rachunku bankowego wspomniałem, że zakaz wypłat z zajętego rachunku bankowego nie wyklucza prawa banku do potrącenia swojej wierzytelności. Dzisiaj chciałbym przybliżyć zasady potrącenia bankowego.

Co to jest potrącenie?

Potrącenie uregulowane jest w kodeksie cywilnym (art. 498-505). Polega ono na tym, że dwie osoby, które są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami mogą potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony. Aby było to możliwe, przedmiotem obu wierzytelności powinny być pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone co do gatunku (czyli oznaczone według cech rodzajowych właściwych dla większej grupy przedmiotów), wierzytelności powinny być wymagalne (wierzytelność jest wymagalna jeśli można żądać od dłużnika by spełnił świadczenie na rzecz wierzyciela np. spłacił swój dług pieniężny) i powinny nadawać się do dochodzenia przed sądem lub innym organem państwowym. Skutek potrącenia jest taki, że obie wierzytelności umarzają się wzajemnie do wysokości wierzytelności niższej.

W jaki sposób Bankowy Fundusz Gwarancyjny chroni depozyty bankowe?

W minionym tygodniu środki masowego przekazu bombardowały nas wiadomościami na temat perypetii klientów oraz prezesa pewnej firmy parabankowej gwarantującej kilkunastoprocentowe zyski w ramach inwestycji depozytowych z metalami szlachetnymi w tle. Czy taka oferta może być realna, czy raczej należy do tych z kategorii Niderlandów ofiarowanych Karolowi Gustawowi przez imć Jana Onufrego Zagłobę herbu Wczele, każdy poważny inwestor powinien ocenić sam. Niemniej jednak sprawa stanowi dobrą sposobność do tego, aby przybliżyć na blogu system gwarantowania depozytów obowiązujący w Polsce. Jest to wiedza, z  którą powinien zapoznać się każdy klient banku i dlatego zapraszam Ciebie do lektury.

Kto zarządza systemem gwarantowania depozytów?

Instytucją, która zarządza w naszym kraju systemem gwarantowania depozytów jest Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Funkcjonuje on na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 711 z późn. zm.). Ustawa ta określa m.in. zasady tworzenia i funkcjonowania obowiązkowego systemu gwarantowania depozytów w polskim sektorze bankowym.  System ten powstał w celu zapewnienia klientom banków wypłat do określonej wysokości, środków gwarantowanych w razie upadłości banku. Bankowy Fundusz Gwarancyjny gwarantuje deponentowi wypłatę środków pieniężnych w związku wierzytelności jaką ten posiada wobec upadłego banku jeżeli spełnią się warunki gwarancji określone w ustawie.

Biuro Informacji Kredytowej (BIK) – czym jest i jak działa?

Biuro Informacji Kredytowej bywa nazywane zmorą osób zadłużonych. Na jego temat wśród klientów banków krąży wiele nieprawdziwych informacji. Dlatego dzisiaj na blogu chciałbym przybliżyć Tobie zagadnienia związane z działalnością tej instytucji.

Czym jest BIK?

Biuro Informacji Kredytowej zostało utworzone przez Związek Banków Polskich oraz banki w październiku 1997 r. Działa w oparciu o art. 105 ust. 4 Prawa bankowego, który to przepis umożliwia bankom tworzenie razem z bankowymi izbami gospodarczymi instytucji upoważnionych do gromadzenia, przetwarzania i udostępniania informacji. Na tej podstawie prawnej BIK może zgromadzone informacje udostępniać:

  • bankom – dotyczy to informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim są one potrzebne w związku z wykonywaniem czynności bankowych oraz w związku ze stosowaniem metod statystycznych,
  • innym instytucjom ustawowo upoważnionym do udzielania kredytów – dotyczy to informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie, w jakim są one niezbędne w związku z udzielaniem kredytów, pożyczek pieniężnych, gwarancji bankowych i poręczeń,
  • instytucjom kredytowym – dotyczy to informacji stanowiących tajemnicę bankową w zakresie niezbędnym do oceny ryzyka kredytowego konsumenta przy zaciąganiu kredytu konsumenckiego.

BIK może także udostępniać instytucjom finansowym, które są podmiotami zależnymi od banków, informacje o zobowiązaniach powstałych z tytułu umów związanych z wykonywaniem czynności bankowych. Jednak, aby było to możliwe umowy te powinny zawierać klauzule informujące o możliwości przekazania danych do takich podmiotów.